Over de Historische Vereniging van Norg

Wat doen we en hoe zijn we georganiseerd?

Het verleden

Norch. in een ver verleden ook wel Norich genoemd, was een gemeente in het dingspil Noordenveld met een rijke geschiedenis. Reeds in het jaar 1139 wordt het hoofddorp in een oorkonde genoemd, en hetzelfde geldt voor de meeste andere dorpen en gehuchten later in dezelfde of volgende eeuwen. Het hoofddorp heeft als één der Drentse parochiedorpen een kerspelkerk welke is opgetrokken uit kloostermoppen die vóór de hervorming was gewijd aan de Heilige Margaretha. Dat er vóór 1139 bewoning was is dus wel zeker maar hoever dat terug ging was tot voor kort niet na te gaan. Totdat in 1999 een urn, die was gevonden bij opgravingen bij de school in oud-Norg, te voorschijn kwam. Deze urn leerde dat de nederzetting Norg al vele eeuwen ouder is. Maar niet alleen het hoofddorp Norg dat zo'n 150 jaar geleden de grootste paardenmarkt van ons land had, staat uitdrukkelijk op de landkaart, ook de andere dorpen en gehuchten kennen een lange geschiedenis. Zo staat hierover b.v. in het Aardrijkskundig Woordenboek uit 1846 het volgende: "De gem. Norg bevat behalve bet hoofddorp Norg ook nog de gehuchten Een, Langelo, Peest, Westervelde, Zuidvelde en Veenhuizen. De totale oppervlakte van de gemeente bedraagt 11.127 ha." Het gros van deze gehuchten is intussen dorp geworden. We noemen slechts een paar bijzonderheden waardoor enkele van deze dorpen hun naam hebben gevestigd.
Het dorp Een, en in het bijzonder Een-West geniet natuurlijk bekendheid door de Eenerschans, een verdedigingswerk uit de 16e eeuw, terwijl in de twintigste eeuw Een zelf grote bekendheid kreeg door de "kapper van Een", een man die beweerde kaalhoofdigen een nieuwe haardos te kunnen geven.
In de recente historie werd bet dorp Langelo bekend door de bouw van de gasopslag van de Nederlanse Aardolie Maatschappij, de N.A.M.
Veenhuizen werd internationaal bekend door de Maatschappij van Weldadigheid en haar gevangenissen in latere jaren.
Peest kreeg in de Tweede Wereldoorlog bekendheid door haar schijnvliegveld. Zo heeft door de jaren heen bijna elke vierkante meter van de vroegere gemeente wel een stukje geschiedenis voortgebracht: geschiedenis én historie welke waard zijn bewaard te worden voor ons nageslacht.

Opgericht 1997

Om al hetgeen zich in het verleden in dit gebied heeft afgespeeld weer naar voren te halen en te bewaren is er de Historische Vereniging "Norch", opgericht op 25 november 1997. Zij houdt zich bezig met de historie van de gemeente Norg totdat deze bij de gemeentelijke herindeling van 1-1 -1998 samen met de gemeenten Peize en Roden opging in de nieuwe gemeente Noordenveld. De vereniging maakte vanaf het begin een sterke groei door en telde begin 2000 al zo'n 400 leden.

Wat doet deze vereniging nu niet en wél:


Om te beginnen bemoeit de vereniging zich bijvoorbeeld niet met geloof, politiek en plan-procedures. Daardoor is de vereniging neutraal en voor iedereen toegankelijk. Met medewerking van meerdere leden wordt een bloeiend en vooral interessant verenigingsleven in stand gehouden.

We noemen o.a.
* toegankelijk maken van bestaande publicaties.
* verzamelen en toegankelijk maken van bronnen zoals akten, brieven, foto's, kaarten, e.d.
* uitwisselen van niet gepubliceerde gegevens.
* verrichten van (deel)onderzoek.
* bevorderen van publicatie van onderzoek.
* verduidelijken van de stoffelijke sporen van de geschiedenis vanNorgin bouw en landbouw.
* alle andere geoorloofde middelen die aan het doel bevorderlijk zijn.

Dit betekent o.a. dat er elk kwartaal een eigen periodiek, "De Boerhoorn", verschijnt en onder de leden wordt verspreid.

"Geschiedenis én Historie welke waard zijn bewaard te worden voor ons nageslacht."
- Historische Vereniging Norch